Özgürlük sokaklarda başlar

0
87
Önder ELALDI
 

Mandela’nın gençlik yıllarından Cumhurbaşkanlığı’na giden süreci anlatan “Mandela: Özgürlüğe Giden Uzun Yol” filmi, bugün vizyona girdi. Filmde, hükümetle Mandela arasında yürütülen müzakerelerde sokaklardaki direnişin rolü öne çıkıyor.

 

Nelson Mandela’nın 27 yıllık tutsaklığının ardından gelen özgürlük günlerini anlatan “Mandela: Özgürlüğe Giden Uzun Yol” filmi bugün vizyona girdi.

mandella film

Mandela’nın çocukluğuna göndermeler yaparak başlayan film, gençlik yıllarında özgürlük mücadelesine katıldığı yıllardan başlar. Tarihsel kronolojiyi esas alan filmde, Mandela’nın demokratik seçimlerle Cumhurbaşkanlığı’na seçilmesine kadar olan süreci izleriz. Mandela’nın yaşamından birçok çarpıcı bilgiyi ortaya koyan filmde özellikle ikinci Eşi Winnie ile olan mücadele ortaklığı sonrasında gelen yol ayrımı, filmin odağına aldığı konulardan. Film Kürdistan ve Türkiye’de Kürtçe altyazı desteği ile sinemaseverlerle buluşacak.

İlk eylem otobüsler

Film, Güney Afrika’da Xhoso kabilesine mensup Nelson Mandela’nın seçilmiş bir insan olduğu göndermesini yaparak başlıyor. Ardından hızlı bir geçişle Mandela, hukuk öğrenciliği yıllarından davalarda siyahları savunan avukat olarak karşımıza çıkar. Özgürlük mücadelesine gençlik yıllarında katılır. Kitle önündeki konuşmaları ile yavaş yavaş kendini gösteremeye başlayan Mandela’nın ilk eylemi ise otobüslere beyazlarla birlikte binme eylemidir. Önceleri belirli bir grubun barışçıl bir şekilde başlattığı eylemler giderek binlerin katıldığı eylemlere dönüşür.

Dik durur müebbet alır

1960’lara gelindiğinde ise eşitsizlik üreten kanunlar protesto edilir ve bu gösterilerde yüzlerce kişi öldürülür. Bu olaylardan sonra kimlikler yakılır, eyalet yetkisi kabul edilmez ve ulus için dövüşme çağrıları yapılır. Artık barışçıl eylemler tarihsel olarak geride kalmış, politika yapmak için silah seçeneğinden başka bir yol kalmamıştır. Bu zorunluluk ile birlikte bombalamalar, patlamaya başlar. Yer altına çekilen grup, birçok eylem düzenledikten sonra yakalanıp mahkemeye çıkartılır. Siyasi savunma yapan Mandela, eşitlik için yürüttükleri mücadele için ölmeye hazır olduğunu söyler ve müebbet alır.

Direniş geri adım attırır

Mandela, içeride olmasına rağmen ikinci eşi Winnie aracılığı ile direniş için gerekli yönlendirmeleri yapar. Geçen bu sürede şiddet sarmalı içinde büyüyen çocuklar şimdinin öfkeli gençlerine dönüşmüştür. Direniş, özgürlük mücadelesi ile büyüyen gençleri öyle bir noktaya getirmiştir ki Mandela’nın cezaevindeki pasif duruşu yeni kuşaklar tarafından eleştiri konusu olur. Sokaklarda devam eden direnişe daha fazla dayanamayan hükümet ise geri adım atmak zorunda kalır ve 19 yıldır Robben Adası’nda kalan Mandela’yı daha rahat edebileceği başka bir cezaevine nakleder. Direnişin uluslararası kamuyonun da dikkatini çekmesiyle hükümet ev hapsi uygulamak zorunda kalır, ardından da müzakereler başlar.

Öfkeye teslim olmaz

Hükümet ile Mandela arasında süren müzakereler sancılı geçer. Bir tarafta direnişin ortaya çıkardığı bedellerle yaratılan özgürlük istenci, diğer tarafta güçlerinin hepsini paylaşmak istemeyen sömürgeciler. Görüşmeler sürerken sokakta yüzlerce kişi öldürülür. Öfkeyi geride tutan ılımlı bir tutum ortaya koyan Mandela’nın masada sürdürdüğü müzakerelerle birlikte Cumhurbaşkanlığına giden sürecini izleriz. Film, Mandela’ya selam duran askerler sahnesi ile son bulur. Dünün katillerinin yeni yönetimin de askerleri olması ezen – ezilen ilişkisinde çoğu zaman yer değiştiren güç ilişkini akıllara getiriyor.
 

Winnie ile yollar ayrılır

Fmandella filmleriilmde Mandela’nın ikinci eşi Winnie’nin özgürlük için yürüttüğü kararlı tavra tanık oluruz. Mandela’nın yürüttüğü mücadelenin en zorlu yıllarında kazanılan zafere kadar yanında yer alan Winnie, militan kişiliği ile direnişin yükseltilmesi kanusunda önemli rol oynar. Winnie’in militan ve direnişçi tavrı müzakerelerin başlaması ile kabul görmez. Özgürlük mücadelelerinde gözlenen durum burada da ortaya çıkar. Özgürlüğün sokaklarda kazanılacağına inanan Winnie ile Mandela’nın ılımlı tavrı uyuşmaz. Mandela’nın da onun gibi düşünmediğini kamuoyuna deklare etmesiyle yolları hazin bir şekilde ayrılır.

Mücadele yüzeysel anlatılmış

Krolojik ilerleyişi esas alan film, Mandela’nın yaşamında önemli dönemeçleri yüzeysel ele alıyor. Yürütülen mücadelenin daha çok güç paylaşımı için verildiğini odağına alan filmde, eşitlik mücadelesinin hangi değerler üzerinden yürütüldüğüne dair kayda değer bir vurguya rastlamıyoruz. Tarihsel kronolojide de hızlı geçişkenlikler içeren film, bu yüzeysel anlatım biçimiyle izleyenlerde yaşananları hissettirecek belirli duygu bırakmıyor. Popüler sinemanın liderler için kullandığı kahraman yaratma mitleri de filmde sıkça başvurulan anlatım tekniklerinden.

KÜNYE

Orjinal adı: Mandela: Long Walk to Freedom
Yön: Justin Chadwick
Oyun: Idris Elba, Naomie Harris
Ülke:  İngiltere – Güney Afrika
Yıl: 2013    Süre: 139 dk

ŞIROVE BIKE

Ji kerema xwe re şîrove bike!
Ji kerema xwe navê xwe binivîse