Kültür ve sanatımız

0
39

İktidarı bir güç olarak elinde tutan tüm sistemler zaman içerisinde hegemonik bir hal olarak toplumu çepeçevre sarmaya başlar. Eğer toplumlar bu hegemonik güce karşı kendilerini savunmadan ekonomiye, özyönetimden denetime, ahlaktan kültür-sanata kadar birçok alanda örgütlülüğünü oluşturamazlarsa ya da boş bırakırlarsa, sistemler de o boşluktan faydalanarak içeriye sızarlar ve toplumu kemirerek çürütürler.

Kültür-sanat alanı da bu boş bırakılamaz alanların başında gelmektedir. Çünkü kültür, toplumun binyıllarca torbasında biriktirdiklerinin toplamıdır. Hem toplumun moral değeridir, hem de geçmişten geleceğe birikmiş tecrübeleridir. Sanat ise, bu kültürü estetize eden ve bunu toplumsal yaşamın hizmetine sunan alandır. Nasıl ki kültür bir toplumun ortak hafızasıysa, sanat ise onu geliştiren ve büyütendir. Bir toplumun kültürü sanatla geliştirilmezse, o kültür zamanla unutulmaya yüz tutar.

Kültürü sanat estetize ederken, bunu icra eden sanatçılar gerekir. Sanat aynı zamanda toplumun vicdanıdır. Kürt toplumunda bu vicdan ve ahlakı yıllarca dengbejler taşıdı. Bir toplumun hem dilini yaşattılar hem de acılarına, sevinçlerine ortak oldular. Kültürel yaşamın beşiği konumundaki Mezopotamya toprakları her açıdan sanatsaldır. Buna rağmen bu kültüre karşı bir yabancılaşma ve kaçma olduğu gözlenmekte, popüler kültürün yarattığı etkinin peşinden gidilmektedir.

Toplumun moral değerlerine değil de, tüketim araçlarına hitap edilmekte, yüzler doğuya değil batıya dönülmekte. Sanat halkın içinde değil de, plazmalarda ifşa edilmekte. Halbuki bu coğrafyada bitmez tükenmek kaynaklar bulunmakta; her dağında, taşında ve şehrinde destanlar, acılar ve sevinçler yaşanmakta.

İşte bunlar bir toplumun moral değerlerini oluşturmaktadır. Bu değerlere hitap etmeyen hiçbir sanat ve sanatçı, bu toplumda yer bulamaz. Toplumda kendisine ait olmayan bir şeyi ne alır, ne izler, ne de değer verir. Bundan dolayı, özünden çıkmış her şey başkalaşır ve kendine yabancılaşarak her şey olur ama kendisi olamaz.

Haydar Şiyar *
*Edirne F Tipi Cezaevi

ŞIROVE BIKE

Ji kerema xwe re şîrove bike!
Ji kerema xwe navê xwe binivîse